عارضى و به جهت وقوع آن در جملهء جواب قسم است . الثاني : دومين وجه و قسم « لا » از وجوه سه‌گانه آن ، « لا » ناهيه مىباشد كه وضع شده است براى طلب ترك فعل بعد ، و بايد دانست كه اين حرف بر فعل مضارع داخل شده و آن فعل را از حالت اخبارى به انشائى تبديل كرده و با دخول « لا » ناهيه دو تغيير ديگر در آن فعل روى مىدهد : 1 - مجزوم مىگردد ، 2 - معناى آن فقط استقبالى مىگردد . و در وجود اين دو تغيير فرقى نمىكند كه فاعل فعل مضارع - كسى كه طلب ترك فعل از او شده - مخاطب باشد ، مانند قول خداوند متعال : لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ ( الممتحنة / 1 ) و يا غائب باشد مانند اين آيه شريفه : لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ ( آل عمران / 28 ) شاهد : در استقبالى شدن و جزم « يتّخذ » در حالى كه فاعل آن « المؤمنون » غائب است مىباشد زيرا اسم ظاهر در حكم غائب است . و يا متكلم باشد مانند : « لا أ رأيتك هاهنا » يعنى « نبايد ببينم تو را در اين‌جا » و بايد دانست كه همان‌طور كه متكلم به خود امر نمىكند ، او نهى به خود نيز نمىكند بنابراين در اينجا كه ظاهرا نهى به خود كرده است مجاز مىباشد و از نوع مجاز سبب و مسبب است ، و فعل مسبب « أرأيتك » كه متكلم است جاى فعل مخاطب سبب « تكون هاهنا » قرار گرفته است . زيرا بودن مخاطب در آن مكان سبب ديدن او به واسطهء متكلم مىشود و متكلم عوض اينكه به صورت سبب بگويد « لا تكن هاهنا فأراك » : « نبوده باش در اينجا تا من ببينم تو را » به شيوهء مسبب مىگويد : « لا أ رأيتك هاهنا » . لا فرق في اقتضاء « لا » الطلبية للجزم . . . شايان ذكر است كه « لا » ناهيه عمل خود را همواره دارا مىباشد و در تمام موارد استعمال خود آن را از دست نمىدهد و در اين اقتضاى عملى فرق نمىكند كه در معناى تحريم استعمال شود همانطور كه در مثال‌هاى قبل ملاحظه شد و يا در